{
  "version": 1,
  "title": "Ağaçlandırma Tekniği",
  "semester": 7,
  "bibliography": "Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği, Sunu 1–9. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi, Silvikültür Anabilim Dalı.",
  "sourceUrl": "https://www.ktu.edu.tr/silvikultur/agaclandirmateknigi",
  "scope": "KTÜ ders sayfasındaki Deniz Güney sunu dizisinin özgün öğrenme uyarlamasıdır. Kaynaklardaki dönemsel istatistikler güncel veri olarak aktarılmamıştır. Hesaplar öğretim örneğidir; saha projesi yerine geçmez.",
  "hero": "Bir fidanla başla.<br><em>Bir ormanı planla.</em>",
  "checked": "2026-09-28",
  "sources": [
    {
      "id": 1,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 1",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_9f500.pdf"
    },
    {
      "id": 2,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 2",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_573fd.pdf"
    },
    {
      "id": 3,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 3",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_97961.pdf"
    },
    {
      "id": 4,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 4",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_3cb7e.pdf"
    },
    {
      "id": 5,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 5",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_08e42.pdf"
    },
    {
      "id": 6,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 6",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_08e95.pdf"
    },
    {
      "id": 7,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 7",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_9156c.pdf"
    },
    {
      "id": 8,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 8",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_0b248.pdf"
    },
    {
      "id": 9,
      "title": "Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 9",
      "author": "Deniz Güney",
      "period": "2019–2020 Bahar Dönemi",
      "url": "https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/silvikultur_dd134.pdf"
    }
  ],
  "modules": [
    {
      "id": "amac",
      "title": "Amaçtan projeye",
      "source": 1,
      "pages": "6–8, 22–24",
      "intro": "Önce neyi iyileştirmek istediğini tanımla.",
      "sections": [
        [
          "Çok amaçlı bir çalışma",
          "Ağaçlandırma; odun üretimi yanında toprak koruma, su havzalarının korunması, rekreasyon ve toplumsal yararlar için de ele alınır. Uzun süreli yatırımın başarısı, amaçla saha koşullarının ve kullanılan materyalin uyumuna bağlıdır."
        ],
        [
          "Özgün çalışma örneği",
          "Bir okul çevresinde gölge oluşturmak ile aşınan bir yamaçta toprağı korumak aynı başarı göstergesiyle değerlendirilemez. İlkinde kullanım alanı, ikincisinde toprak kaybını izleyen ölçümler tartışılabilir. “Kaç fidan dikildi?” sorusuna ek olarak “Hangi işlev gelişti?” sorusunu sor."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Amaçtan projeye · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Amaç",
            "Hedefi ölçülebilir bir sonuç olarak yaz."
          ],
          [
            "Araç",
            "Ekim, dikim ve bakım hedefe hizmet eden araçlardır."
          ],
          [
            "İzleme",
            "Başlangıç durumunu kaydet; sonraki gözlemlerle karşılaştır."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "Toprak koruma projesinde en anlamlı değerlendirme hangisi?",
          "options": [
            "Yalnız dikim günü katılımı",
            "Toprağın durumu ve bitki gelişiminin izlenmesi",
            "Yalnız afiş sayısı"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Faaliyet sayısı, hedeflenen işlevin gerçekleştiğini tek başına göstermez."
        },
        {
          "text": "Proje hangi ilişkiyi kurmalıdır?",
          "options": [
            "Amaç–saha–materyal",
            "Yalnız fidan boyu",
            "Yalnız fotoğraf sayısı"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "Başarı birbiriyle ilişkili kararların bütününe bağlıdır."
        }
      ],
      "discussion": "Aynı bütçe iki farklı amaç için aynı şekilde kullanılır mı?",
      "answer": "Öncelikler ve izlenecek göstergeler değişebilir; tercihler gerekçelendirilmelidir."
    },
    {
      "id": "etut",
      "title": "Saha etüdü ve proje hazırlığı",
      "source": 2,
      "pages": "18–26, 35–60",
      "intro": "Harita ile başla, arazi gözlemiyle doğrula.",
      "sections": [
        [
          "Bürodan araziye",
          "Ön hazırlıkta saha belgeleri ve haritalar toplanır. Arazi etüdü; mevki, iklim, toprak ve bitki örtüsünü birlikte inceler. Toprak derinliği, tekstür, taşlılık ve su koşulları, yalnız yüzey görünümünden anlaşılamayan sınırlamalar oluşturabilir."
        ],
        [
          "Özgün gözlem görevi",
          "Bir sırt ve dere yakını için iki ayrı gözlem kartı oluştur. Her kartta ölçülen bilgiyi, yorumunu ve eksik veriyi ayrı yaz. Tek noktadaki sonucu bütün proje alanının özelliği kabul etmeden önce farklı birimleri karşılaştır."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Saha etüdü ve proje hazırlığı · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Büro",
            "Harita, mevcut kullanım ve proje sınırlarını bir araya getir."
          ],
          [
            "Arazi",
            "Topoğrafya, toprak ve örtü farklılıklarını kaydet."
          ],
          [
            "Sentez",
            "Benzer birimleri ayır; kararın dayandığı gözlemi belirt."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "Haritada aynı görünen iki alanın toprağı farklıysa ne yapılır?",
          "options": [
            "Fark yok sayılır",
            "Alanlar ayrı değerlendirilir",
            "Harita kaldırılır"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Arazi bulguları proje kararını ayrıntılandırır."
        },
        {
          "text": "Saha kartında hangisi eksik bilgi örneğidir?",
          "options": [
            "Ölçülmüş eğim",
            "Kaydedilmiş bakı",
            "Henüz incelenmemiş köklenme derinliği"
          ],
          "correct": 2,
          "why": "Ölçülmeyen özellik kesin bilgi gibi yazılmaz."
        }
      ],
      "discussion": "Tek toprak gözlemi neden yeterli olmayabilir?",
      "answer": "Anakaya, yamaç konumu ve örtü değiştikçe toprak da değişebilir; temsil gücü sorgulanmalıdır."
    },
    {
      "id": "tur",
      "title": "Tür, orijin ve yetişme ortamı",
      "source": 2,
      "pages": "61–65",
      "intro": "Önce uyumu, sonra beklenen faydayı değerlendir.",
      "sections": [
        [
          "Tesis yeteneği ve tesis değeri",
          "Notlarda tesis yeteneği, türün getirildiği ortamda yaşayıp gelişebilmesiyle; tesis değeri ise beklenen yararı sağlayabilmesiyle ilişkilendirilir. Bir türün başka yerde hızlı büyümesi, yeni sahada uygun olacağını kanıtlamaz."
        ],
        [
          "Özgün karşılaştırma",
          "Aday A için yerel deneme var, aday B için yalnız yüksek verim iddiası var. Eksik uyum verisini yüksek verim beklentisiyle doldurmak yerine ek gözlem iste. Aynı türün tohum kaynağını da kaydet; yalnız tür adı kararın bütününü açıklamaz."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Tür, orijin ve yetişme ortamı · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Ortam",
            "İklim ve toprak sınırlamalarını birlikte düşün."
          ],
          [
            "Materyal",
            "Tohum veya fidanın kökenini ve izlenebilirliğini sorgula."
          ],
          [
            "Kanıt",
            "Benzer koşullardaki denemeleri, belirsizlikleriyle değerlendir."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "Başka bir sahadaki yüksek verim neyi tek başına göstermez?",
          "options": [
            "O sahadaki gözlemi",
            "Yeni sahaya uyumu",
            "Bir karşılaştırma olanağını"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Performansın yeni yetişme ortamına taşınacağı varsayılamaz."
        },
        {
          "text": "Tesis değeri en çok hangi soruya yaklaşır?",
          "options": [
            "Beklenen yararı sağlar mı?",
            "Etiketi ne renk?",
            "Fotoğrafı var mı?"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "Ortamda tutunma ile hedeflenen yarar farklı değerlendirmelerdir."
        }
      ],
      "discussion": "Uyumu bilinmeyen bir adaya nasıl yaklaşılır?",
      "answer": "Bilgi açığını görünür kıl; uygun deneme ve değerlendirme olmadan kesin başarı öngörme."
    },
    {
      "id": "karisim",
      "title": "Karışım ve alanın iç bölümlenmesi",
      "source": 3,
      "pages": "4–21",
      "intro": "Türleri ve çalışma alanlarını birlikte planla.",
      "sections": [
        [
          "Karışımın mantığı",
          "Saf veya karışık kuruluş seçilirken türlerin karşılıklı gelişmesi ve hedeflenen işlev önemlidir. Yardımcı türler dolgu, toprak iyileştirme veya biyolojik koruma işlevleri üstlenebilir. Başlangıçtaki karışımın sürdürülmesi bakım kararlarıyla da ilişkilidir."
        ],
        [
          "Ulaşım ve koruma ağı",
          "Yollar, bakım patikaları, bölme sınırları ve yangınla ilgili düzenlemeler proje alanının iç bölümlemesini oluşturur. Bu alanlar ile dikilecek net alan aynı değildir. Yerleşim tasarımı, arazi koşullarıyla birlikte ele alınır."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Karışım ve alanın iç bölümlenmesi · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Tür ilişkisi",
            "Birlikte gelişmeyi değerlendir; sadece tür sayısını artırmaya odaklanma."
          ],
          [
            "İşletme ağı",
            "Erişim ve bakım için gereken alanları ayır."
          ],
          [
            "Net alan",
            "Örnek: 12 ha toplamdan 2 ha ayrılırsa hesap alanı 10 ha olur."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "12 ha alanın 2 ha bölümü dikim dışıysa net alan kaçtır?",
          "options": [
            "14 ha",
            "12 ha",
            "10 ha"
          ],
          "correct": 2,
          "why": "12 − 2 = 10 ha; bu yalnız örnek bir alan hesabıdır."
        },
        {
          "text": "Karışım seçerken ne değerlendirilir?",
          "options": [
            "Türlerin karşılıklı gelişmesi",
            "Yalnız etiket sırası",
            "Yalnız fidan rengi"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "Tür ilişkileri karışımın gelecekteki yapısını etkiler."
        }
      ],
      "discussion": "Bir karışım başlangıç oranını her zaman korur mu?",
      "answer": "Hayır. Türlerin gelişmesi ve bakım müdahaleleri sonraki oranları değiştirebilir."
    },
    {
      "id": "hazirlik",
      "title": "Diri örtü ve saha hazırlığı",
      "source": 4,
      "pages": "2–16, 29–32",
      "intro": "Müdahaleyi örtünün niteliğine göre seç.",
      "sections": [
        [
          "Tek tip temizlik yok",
          "Örtü temizliği yöntemi; mevcut vejetasyonun yapısı, arazi ve kullanılabilecek araçlarla ilişkilidir. Rekabeti azaltma hedefi ile toprak ve korunacak bitkilerin durumu birlikte düşünülür. İşlem bütün alanlarda aynı yoğunlukta uygulanmaz."
        ],
        [
          "Özgün plan okuma görevi",
          "Taslak haritada çalışma şeridini, korunacak parçayı ve geçiş alanını farklı renklerle göster. “Temizlenecek alan” ifadesini işlem amacıyla tamamla. Neyi koruduğunu yazamıyorsan tasarım henüz yeterince açık değildir."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Diri örtü ve saha hazırlığı · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Gözle",
            "Örtünün türünü, yoğunluğunu ve yayılışını kaydet."
          ],
          [
            "Seç",
            "Yöntemi saha ve araç koşullarıyla ilişkilendir."
          ],
          [
            "Kontrol et",
            "İşlem sonrası yüzey ve korunacak parçaların durumuna bak."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "İşlem haritasında hangisi de gösterilmelidir?",
          "options": [
            "Yalnız makine rengi",
            "Korunacak alanlar",
            "Yalnız fotoğraf noktası"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Müdahale kadar korunacak alanın tanımlanması da planı anlaşılır kılar."
        },
        {
          "text": "Her saha için aynı işlem seçilir mi?",
          "options": [
            "Evet, koşullar önemsiz",
            "Yalnız alan büyükse",
            "Hayır, örtü ve arazi değerlendirilir"
          ],
          "correct": 2,
          "why": "Yöntem seçimi sahadaki koşullara bağlıdır."
        }
      ],
      "discussion": "Temizlik ile toprak işleme aynı işlem midir?",
      "answer": "Amaçları ve kullanılan yöntemleri farklı olabilir; proje akışında ayrı tanımlanmalıdır."
    },
    {
      "id": "toprak",
      "title": "Toprak işleme ve zamanlama",
      "source": 5,
      "pages": "3–15",
      "intro": "Köklenme ortamını iyileştirirken toprağın durumunu oku.",
      "sections": [
        [
          "Yöntem ve tav",
          "Toprak işleme; eğim, tekstür, kök gelişimini sınırlayan tabakalar ve nem durumuna göre değerlendirilir. Tav, işleme için elverişli nem durumunu anlatır. Uygun zaman yalnız takvim ayından çıkarılmaz."
        ],
        [
          "Özgün karşılaştırma",
          "İki saha kartından birinde “ıslak ve yapışkan”, diğerinde “uygun nemde, parçalanabilir” yazıyor. Aynı gün olması aynı çalışma koşulu anlamına gelmez. Seçimini nem gözlemiyle gerekçelendir."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Toprak işleme ve zamanlama · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Nem",
            "Çalışma öncesinde toprağın işlenebilirliğini gözle."
          ],
          [
            "Profil",
            "Köklenmeyi sınırlayan katmanın varlığını incele."
          ],
          [
            "Eğim",
            "İşlemin yönünü ve uygulanabilirliğini araziyle birlikte değerlendir."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "Toprak işleme zamanı neye bağlanmalıdır?",
          "options": [
            "Sadece takvim tarihine",
            "Sadece ekip sayısına",
            "Toprağın ve sahanın uygunluğuna"
          ],
          "correct": 2,
          "why": "Aynı tarihte farklı nem ve arazi koşulları bulunabilir."
        },
        {
          "text": "Tav hangi özellikle ilişkilidir?",
          "options": [
            "İşlemeye uygun nem",
            "Fidan etiketi",
            "Harita ölçeği"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "Tav bir toprak nemi ve işlenebilirlik kavramıdır."
        }
      ],
      "discussion": "Daha derin işlem her zaman daha iyi midir?",
      "answer": "Hayır. İşlemin amacı ve profil özellikleri belirlenmeden derinliği artırmak gerekçeli bir seçim değildir."
    },
    {
      "id": "ekim",
      "title": "Ekim yoluyla ağaçlandırma",
      "source": 5,
      "pages": "16–27, 32–43",
      "intro": "Tohumdan yerleşmiş fideye kadar bütün zinciri düşün.",
      "sections": [
        [
          "Ekim için uygun koşullar",
          "Ekim başarısı; tohum niteliği, çimlenme yatağı, nemin sürekliliği ve kayıp etkenleriyle ilişkilidir. Çimlenme, fidenin sonraki dönemde yaşamasıyla aynı sonuç değildir. Türün çimlenme özellikleri hazırlık kararını etkiler."
        ],
        [
          "Özgün hesap görevi",
          "1.000 tohumun %60’ı çıkıyor ve çıkanların %50’si izleme sonuna ulaşıyor olsun. İki oran farklı gruplara aittir: 600 çıkıştan 300 yaşayan birey kalır. Aşağıdaki atölyede bir oranı sabit tutup diğerini değiştir."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Ekim yoluyla ağaçlandırma · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Tohum",
            "Başlangıç miktarını ve materyal bilgisini kaydet."
          ],
          [
            "Çıkış",
            "Çıkan bireyleri başlangıç tohumu ile karşılaştır."
          ],
          [
            "Yaşama",
            "Çıkıştan sonraki kayıpları ayrı izle."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "1.000 × %60 × %50 sonucu kaçtır?",
          "options": [
            "300",
            "600",
            "1.100"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "Önce 600 çıkış; sonra bunun yarısı 300 yaşayan birey."
        },
        {
          "text": "Çimlenme neden tek başına son başarı değildir?",
          "options": [
            "Saymak gereksizdir",
            "Sonraki dönemde kayıp olabilir",
            "Bütün tohumlar aynıdır"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Çıkış ve sonraki yaşama ayrı aşamalardır."
        }
      ],
      "discussion": "Atölye sonucu saha garantisi midir?",
      "answer": "Hayır. Sabit oranlı, homojen koşullu bir aritmetik örnektir; gerçek değişkenliği içermez."
    },
    {
      "id": "fidan",
      "title": "Fidan kalitesi ve dikim öncesi hazırlık",
      "source": 6,
      "pages": "9–10, 40–56, 65–68",
      "intro": "Kaliteyi yalnız boyla değerlendirme.",
      "sections": [
        [
          "Kalitenin bileşenleri",
          "Fidan kalitesi; morfolojik, fizyolojik ve genetik özelliklerle değerlendirilir. Kök–gövde dengesi, canlılık ve köken uyumu birlikte ele alınır. Çıplak köklü ve kaplı materyalin hazırlanması ve korunması farklı gereksinimler taşır."
        ],
        [
          "Nakil bir süreçtir",
          "Fidanlıkta uygun olan materyal, söküm, depolama veya taşıma sırasında zarar görebilir. Köklerin nem kaybından korunması ve dikime kadar uygun koşullarda tutulması önemlidir. Etiket ve parti bilgisi izlenebilirliği destekler."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Fidan kalitesi ve dikim öncesi hazırlık · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Morfoloji",
            "Boy yanında gövde ve kök yapısını incele."
          ],
          [
            "Fizyoloji",
            "Canlılık ve su durumunu değerlendir."
          ],
          [
            "Genetik",
            "Materyalin kökeni ile saha uyumunu sorgula."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "En uzun fidan her zaman en uygun mudur?",
          "options": [
            "Evet",
            "Hayır, diğer kalite özellikleri de gerekir",
            "Yalnız etiketi varsa"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Boy tek başına kaliteyi açıklamaz."
        },
        {
          "text": "Nakilde hangi bilgi korunmalıdır?",
          "options": [
            "Yalnız araç plakası",
            "Yalnız taşıma fotoğrafı",
            "Materyalin parti ve köken bilgisi"
          ],
          "correct": 2,
          "why": "İzlenebilirlik, materyalle saha arasındaki bağlantıyı korur."
        }
      ],
      "discussion": "Aynı partide kuruyan kökler görülürse ne kaydedersin?",
      "answer": "Zararın yayılışı, taşıma ve bekleme koşulları ile materyalin durumu kayıt altına alınır; neden araştırılır."
    },
    {
      "id": "dikim",
      "title": "Dikim yöntemi ve uygulama kalitesi",
      "source": 7,
      "pages": "5–21, 48–61, 74–86",
      "intro": "Yöntem, materyal ve toprak birbirine uysun.",
      "sections": [
        [
          "Yöntem seçimi",
          "Yarma ve çukur dikimi gibi yöntemler, toprakla fidanın kök özelliklerine göre değerlendirilir. Kaplı veya çıplak köklü materyal kullanılması seçimi etkiler. Köklerin kıvrılması ve kök çevresinde boşluk kalması istenmeyen uygulama örnekleridir."
        ],
        [
          "Özgün kontrol kartı",
          "Bir gözlemci, dikimden sonra rastgele seçilmiş birkaç noktada kök yerleşimini ve toprak temasını inceliyor. “Hızlı çalışıldı” ifadesi yerine gözlenen kusurları ve tekrar eden örüntüleri kaydediyor. İş hızı ile işlem kalitesini ayrı değerlendir."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Dikim yöntemi ve uygulama kalitesi · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Yöntem",
            "Toprak ve kök yapısına uygun seçimi gerekçelendir."
          ],
          [
            "Yerleşim",
            "Köklerin doğal yerleşimini kontrol et."
          ],
          [
            "Temas",
            "Kök çevresinde boşluk bırakmayan uygulamayı değerlendir."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "Dikim yöntemi neye göre seçilir?",
          "options": [
            "Yalnız günün saatine",
            "Toprak ve fidan özelliklerine",
            "Yalnız ekip sayısına"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Materyal ile yetişme ortamı birlikte değerlendirilir."
        },
        {
          "text": "Kıvrılmış kök hangi kayda girer?",
          "options": [
            "İşlem kalitesi sorunu",
            "Harita adı",
            "Başarı göstergesi"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "Kök yerleşimi uygulama kontrolünün parçasıdır."
        }
      ],
      "discussion": "Günlük dikim adedi kaliteyi açıklar mı?",
      "answer": "İş miktarını gösterir. Kalite ve sonraki yaşama ayrı gözlemler gerektirir."
    },
    {
      "id": "aralik",
      "title": "Aralık–mesafe ve fidan hesabı",
      "source": 7,
      "pages": "2–5",
      "intro": "Hesaplanan yoğunlukla arazi önerisini ayır.",
      "sections": [
        [
          "Yoğunluk bir kararın sonucudur",
          "Dikim aralıkları; amaç, tür, saha, materyal ve çalışma yönteminden etkilenir. Dikilecek sayı, bu kararların ardından hesaplanır. Tek bir aralık bütün tür ve alanlar için uygun kabul edilemez."
        ],
        [
          "Özgün geometrik model",
          "Dikdörtgen düzende teorik yoğunluk 10.000 / (sıra arası × sıra üzeri) ile bulunur. İki aralık metre ise sonuç hektar başına dikim yeridir. Net alan kullanılır; kenar kayıpları ve düzensiz sınırlar bu basit modelde yoktur."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Aralık–mesafe ve fidan hesabı · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Birim",
            "1 ha = 10.000 m²; aralıkları metre olarak gir."
          ],
          [
            "Net alan",
            "Yol ve dikim dışı alanları ayır."
          ],
          [
            "Sınırlar",
            "Teorik yoğunluğu gerçek nokta yerleşimiyle karıştırma."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "2 m × 2 m düzende teorik yoğunluk kaçtır?",
          "options": [
            "2.500/ha",
            "5.000/ha",
            "10.000/ha"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "10.000 / 4 = 2.500 dikim yeri/ha."
        },
        {
          "text": "Yolların kapladığı alan nasıl ele alınır?",
          "options": [
            "İki kez sayılır",
            "Net dikim alanından ayrılır",
            "Fidan sayısına eklenir"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "Bu model dikim yapılacak net alan içindir."
        }
      ],
      "discussion": "Hesap sonucu doğrudan sipariş adedi olur mu?",
      "answer": "Saha yerleşimi, materyal planı ve gerekçeli yedek ihtiyacı ayrıca değerlendirilir."
    },
    {
      "id": "teras",
      "title": "Eğimli arazide teraslar",
      "source": 8,
      "pages": "16–36, 45–56, 86–89",
      "intro": "Suyun tutulması ile uzaklaştırılması farklı amaçlardır.",
      "sections": [
        [
          "Terasın işlevi",
          "Teraslar yamaçtaki yüzeysel akış ve toprak taşınmasıyla ilişkili tesislerdir. Kurak koşullarda suyu tutma ve sızdırma; yağışlı koşullarda fazla suyu uygun biçimde uzaklaştırma amacı öne çıkabilir. Boyutlar ve aralıklar eğim kadar yağış ve toprak duyarlılığıyla da ilişkilidir."
        ],
        [
          "Özgün kesit okuma görevi",
          "Bir şemada suyun girişini, tutulduğu bölümü ve varsa çıkışını işaretle. Yalnız “eğimli saha” ifadesinden tek bir teras biçimi seçme. Suyun nereye gittiğini açıklayamıyorsan tasarım gerekçesi tamamlanmamıştır."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Eğimli arazide teraslar · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Tutucu",
            "Amaç suyun sahada tutulup toprağa sızmasıdır."
          ],
          [
            "Akıtıcı",
            "Amaç fazla suyun kontrollü uzaklaştırılmasıdır."
          ],
          [
            "Aplikasyon",
            "Projedeki hatların araziye aktarımı ayrıca kontrol edilir."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "Teras aralığını yalnız yamaç eğimi belirler mi?",
          "options": [
            "Evet",
            "Yalnız tür adı belirler",
            "Hayır; yağış ve toprak da gerekir"
          ],
          "correct": 2,
          "why": "Teras tasarımı birden fazla saha özelliğine bağlıdır."
        },
        {
          "text": "Su açığı bulunan örnekte hangi işlev tartışılır?",
          "options": [
            "Su tutma ve sızdırma",
            "Bütün suyu hızla uzaklaştırma",
            "Suyu yok sayma"
          ],
          "correct": 0,
          "why": "Tutucu işlevin uygunluğu saha koşullarıyla birlikte değerlendirilir."
        }
      ],
      "discussion": "Aynı şema her yamaca kopyalanabilir mi?",
      "answer": "Hayır. Toprak, yağış, drenaj ve arazi farklılıkları yeniden değerlendirilir."
    },
    {
      "id": "ozel",
      "title": "Kurak alanlar, özel amaçlar ve izleme",
      "source": 9,
      "pages": "4–7, 13–16, 30–40, 44–53",
      "intro": "Dikim gününden sonraki yılları da planla.",
      "sections": [
        [
          "Koşula göre amaç",
          "Kurak alanlarda su sınırlaması, uygun materyal ve bakım önem kazanır. Hızlı büyüyen tür plantasyonları üretim amacıyla; erozyon kontrolü, rüzgâr perdeleri ve kumul çalışmaları farklı koruma amaçlarıyla ele alınır. Aynı teknik paket her amaca taşınmaz."
        ],
        [
          "İzleme görevi",
          "Başlangıçta tutan fidanlar sonraki kurak dönemde kaybedilebilir. İzlemenin zamanı ve sayım kapsamı belirtilmelidir. Özgün örnek: 400 işaretli fidandan 320’si belirlenen sayım gününde yaşıyorsa bu grubun gözlenen yaşama oranı %80’dir; tüm sahanın garantisi değildir."
        ]
      ],
      "lab": {
        "title": "Kurak alanlar, özel amaçlar ve izleme · keşif kartları",
        "choices": [
          [
            "Kuraklık",
            "Su sınırlaması ve sonraki bakım gereksinimini birlikte düşün."
          ],
          [
            "Özel amaç",
            "Üretim, rüzgâr veya erozyon hedeflerini ayır."
          ],
          [
            "İzleme",
            "Aynı tanımlı grupta, tarihli ve tekrarlı gözlem yap."
          ]
        ]
      },
      "questions": [
        {
          "text": "400 fidandan 320’si yaşıyorsa gözlenen oran nedir?",
          "options": [
            "%20",
            "%80",
            "%125"
          ],
          "correct": 1,
          "why": "320 / 400 × 100 = %80."
        },
        {
          "text": "İlk sayımdaki başarı neyi garanti etmez?",
          "options": [
            "O günün sayım sonucunu",
            "Kaydın varlığını",
            "Sonraki yıllardaki yaşama oranını"
          ],
          "correct": 2,
          "why": "İlerleyen dönemlerin koşulları ve bakım sonuçları ayrıca izlenir."
        }
      ],
      "discussion": "Yaşama oranı düşükse yalnız tamamlama yeterli midir?",
      "answer": "Önce kayıpların nedeni incelenir. Aynı sorun çözülmeden tekrarlanan işlem aynı kayba yol açabilir."
    }
  ],
  "game": [
    [
      "Saha dosyası",
      "Harita tamam, ancak toprak gözlemleri eksik. İlk kararın?",
      [
        "Eksikleri arazi etüdüyle tamamla",
        "Hemen fidan sayısı açıkla",
        "Her yere aynı işlem uygula"
      ],
      0,
      "Karar için gerekli saha bilgisi tamamlanmalıdır.",
      "etut"
    ],
    [
      "Tür adayı",
      "Bir adayın başka yerdeki verimi yüksek, yerel uyum bilgisi yok.",
      [
        "Başarıyı kesin ilan et",
        "Uyum kanıtı ve materyal kökenini araştır",
        "Yalnız fiyatla karar ver"
      ],
      1,
      "Beklenen yarar ile ortamda gelişebilme ayrı sorulardır.",
      "tur"
    ],
    [
      "Ekim hesabı",
      "2.000 tohumun %50’si çıkıyor; çıkanların %60’ı yaşıyor.",
      [
        "1.000 yaşayan",
        "1.200 yaşayan",
        "600 yaşayan"
      ],
      2,
      "2.000 × 0,50 × 0,60 = 600.",
      "ekim"
    ],
    [
      "Net alan",
      "10 ha sahanın 2 ha bölümü dikim dışı. 2 × 2 m teorik düzende kaç yer var?",
      [
        "20.000",
        "25.000",
        "40.000"
      ],
      0,
      "8 × 10.000 / 4 = 20.000 teorik dikim yeri.",
      "aralik"
    ],
    [
      "Yamaç kararı",
      "Teras seçimi için yalnız eğim ölçülmüş.",
      [
        "Bu tek başına yeterli",
        "Yağış, toprak ve su hareketini de incele",
        "Şemayı başka sahadan kopyala"
      ],
      1,
      "Tasarıma etki eden saha koşulları birlikte değerlendirilir.",
      "teras"
    ],
    [
      "İlk yazdan sonra",
      "Yaşama oranı düşüyor. Nasıl ilerlersin?",
      [
        "Nedeni araştırmadan tekrar dik",
        "Sayımı rapordan çıkar",
        "Kayıp örüntüsünü ve nedenlerini incele"
      ],
      2,
      "İzleme, sonraki müdahalenin gerekçesini oluşturur.",
      "ozel"
    ]
  ]
}