7. YARIYIL / AĞAÇLANDIRMA TEKNİĞİ
Bir fidanla başla.
Bir ormanı planla.
Sahayı oku, türü seç, ekim ve dikimi planla. Hesapları değiştir, sonuçları karşılaştır ve kararını gerekçelendir.
Özgün kavram çizimi · Ölçekli değildir
Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği, Sunu 1–9. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi, Silvikültür Anabilim Dalı. ↗
KTÜ ders sayfasındaki Deniz Güney sunu dizisinin özgün öğrenme uyarlamasıdır. Kaynaklardaki dönemsel istatistikler güncel veri olarak aktarılmamıştır. Hesaplar öğretim örneğidir; saha projesi yerine geçmez.
0 / 24 soru yanıtlandı
Kaynakça ↗BÖLÜM 01 / 12
Amaçtan projeye
Önce neyi iyileştirmek istediğini tanımla.
Temel kaynak · Sunu 1 · PDF s. 6–8, 22–24 ↗
Çok amaçlı bir çalışma
Ağaçlandırma; odun üretimi yanında toprak koruma, su havzalarının korunması, rekreasyon ve toplumsal yararlar için de ele alınır. Uzun süreli yatırımın başarısı, amaçla saha koşullarının ve kullanılan materyalin uyumuna bağlıdır.
Özgün çalışma örneği
Bir okul çevresinde gölge oluşturmak ile aşınan bir yamaçta toprağı korumak aynı başarı göstergesiyle değerlendirilemez. İlkinde kullanım alanı, ikincisinde toprak kaybını izleyen ölçümler tartışılabilir. “Kaç fidan dikildi?” sorusuna ek olarak “Hangi işlev gelişti?” sorusunu sor.
Amaçtan projeye · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Toprağın durumu ve bitki gelişiminin izlenmesi. Faaliyet sayısı, hedeflenen işlevin gerçekleştiğini tek başına göstermez.
Çözümü göster
Amaç–saha–materyal. Başarı birbiriyle ilişkili kararların bütününe bağlıdır.
Tartışın: Aynı bütçe iki farklı amaç için aynı şekilde kullanılır mı?
Öncelikler ve izlenecek göstergeler değişebilir; tercihler gerekçelendirilmelidir.
BÖLÜM 02 / 12
Saha etüdü ve proje hazırlığı
Harita ile başla, arazi gözlemiyle doğrula.
Temel kaynak · Sunu 2 · PDF s. 18–26, 35–60 ↗
Bürodan araziye
Ön hazırlıkta saha belgeleri ve haritalar toplanır. Arazi etüdü; mevki, iklim, toprak ve bitki örtüsünü birlikte inceler. Toprak derinliği, tekstür, taşlılık ve su koşulları, yalnız yüzey görünümünden anlaşılamayan sınırlamalar oluşturabilir.
Özgün gözlem görevi
Bir sırt ve dere yakını için iki ayrı gözlem kartı oluştur. Her kartta ölçülen bilgiyi, yorumunu ve eksik veriyi ayrı yaz. Tek noktadaki sonucu bütün proje alanının özelliği kabul etmeden önce farklı birimleri karşılaştır.
Saha etüdü ve proje hazırlığı · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Alanlar ayrı değerlendirilir. Arazi bulguları proje kararını ayrıntılandırır.
Çözümü göster
Henüz incelenmemiş köklenme derinliği. Ölçülmeyen özellik kesin bilgi gibi yazılmaz.
Tartışın: Tek toprak gözlemi neden yeterli olmayabilir?
Anakaya, yamaç konumu ve örtü değiştikçe toprak da değişebilir; temsil gücü sorgulanmalıdır.
BÖLÜM 03 / 12
Tür, orijin ve yetişme ortamı
Önce uyumu, sonra beklenen faydayı değerlendir.
Temel kaynak · Sunu 2 · PDF s. 61–65 ↗
Tesis yeteneği ve tesis değeri
Notlarda tesis yeteneği, türün getirildiği ortamda yaşayıp gelişebilmesiyle; tesis değeri ise beklenen yararı sağlayabilmesiyle ilişkilendirilir. Bir türün başka yerde hızlı büyümesi, yeni sahada uygun olacağını kanıtlamaz.
Özgün karşılaştırma
Aday A için yerel deneme var, aday B için yalnız yüksek verim iddiası var. Eksik uyum verisini yüksek verim beklentisiyle doldurmak yerine ek gözlem iste. Aynı türün tohum kaynağını da kaydet; yalnız tür adı kararın bütününü açıklamaz.
Tür, orijin ve yetişme ortamı · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Yeni sahaya uyumu. Performansın yeni yetişme ortamına taşınacağı varsayılamaz.
Çözümü göster
Beklenen yararı sağlar mı?. Ortamda tutunma ile hedeflenen yarar farklı değerlendirmelerdir.
Tartışın: Uyumu bilinmeyen bir adaya nasıl yaklaşılır?
Bilgi açığını görünür kıl; uygun deneme ve değerlendirme olmadan kesin başarı öngörme.
BÖLÜM 04 / 12
Karışım ve alanın iç bölümlenmesi
Türleri ve çalışma alanlarını birlikte planla.
Temel kaynak · Sunu 3 · PDF s. 4–21 ↗
Karışımın mantığı
Saf veya karışık kuruluş seçilirken türlerin karşılıklı gelişmesi ve hedeflenen işlev önemlidir. Yardımcı türler dolgu, toprak iyileştirme veya biyolojik koruma işlevleri üstlenebilir. Başlangıçtaki karışımın sürdürülmesi bakım kararlarıyla da ilişkilidir.
Ulaşım ve koruma ağı
Yollar, bakım patikaları, bölme sınırları ve yangınla ilgili düzenlemeler proje alanının iç bölümlemesini oluşturur. Bu alanlar ile dikilecek net alan aynı değildir. Yerleşim tasarımı, arazi koşullarıyla birlikte ele alınır.
Karışım ve alanın iç bölümlenmesi · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
10 ha. 12 − 2 = 10 ha; bu yalnız örnek bir alan hesabıdır.
Çözümü göster
Türlerin karşılıklı gelişmesi. Tür ilişkileri karışımın gelecekteki yapısını etkiler.
Tartışın: Bir karışım başlangıç oranını her zaman korur mu?
Hayır. Türlerin gelişmesi ve bakım müdahaleleri sonraki oranları değiştirebilir.
BÖLÜM 05 / 12
Diri örtü ve saha hazırlığı
Müdahaleyi örtünün niteliğine göre seç.
Temel kaynak · Sunu 4 · PDF s. 2–16, 29–32 ↗
Tek tip temizlik yok
Örtü temizliği yöntemi; mevcut vejetasyonun yapısı, arazi ve kullanılabilecek araçlarla ilişkilidir. Rekabeti azaltma hedefi ile toprak ve korunacak bitkilerin durumu birlikte düşünülür. İşlem bütün alanlarda aynı yoğunlukta uygulanmaz.
Özgün plan okuma görevi
Taslak haritada çalışma şeridini, korunacak parçayı ve geçiş alanını farklı renklerle göster. “Temizlenecek alan” ifadesini işlem amacıyla tamamla. Neyi koruduğunu yazamıyorsan tasarım henüz yeterince açık değildir.
Diri örtü ve saha hazırlığı · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Korunacak alanlar. Müdahale kadar korunacak alanın tanımlanması da planı anlaşılır kılar.
Çözümü göster
Hayır, örtü ve arazi değerlendirilir. Yöntem seçimi sahadaki koşullara bağlıdır.
Tartışın: Temizlik ile toprak işleme aynı işlem midir?
Amaçları ve kullanılan yöntemleri farklı olabilir; proje akışında ayrı tanımlanmalıdır.
BÖLÜM 06 / 12
Toprak işleme ve zamanlama
Köklenme ortamını iyileştirirken toprağın durumunu oku.
Temel kaynak · Sunu 5 · PDF s. 3–15 ↗
Yöntem ve tav
Toprak işleme; eğim, tekstür, kök gelişimini sınırlayan tabakalar ve nem durumuna göre değerlendirilir. Tav, işleme için elverişli nem durumunu anlatır. Uygun zaman yalnız takvim ayından çıkarılmaz.
Özgün karşılaştırma
İki saha kartından birinde “ıslak ve yapışkan”, diğerinde “uygun nemde, parçalanabilir” yazıyor. Aynı gün olması aynı çalışma koşulu anlamına gelmez. Seçimini nem gözlemiyle gerekçelendir.
Toprak işleme ve zamanlama · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Toprağın ve sahanın uygunluğuna. Aynı tarihte farklı nem ve arazi koşulları bulunabilir.
Çözümü göster
İşlemeye uygun nem. Tav bir toprak nemi ve işlenebilirlik kavramıdır.
Tartışın: Daha derin işlem her zaman daha iyi midir?
Hayır. İşlemin amacı ve profil özellikleri belirlenmeden derinliği artırmak gerekçeli bir seçim değildir.
BÖLÜM 07 / 12
Ekim yoluyla ağaçlandırma
Tohumdan yerleşmiş fideye kadar bütün zinciri düşün.
Temel kaynak · Sunu 5 · PDF s. 16–27, 32–43 ↗
Ekim için uygun koşullar
Ekim başarısı; tohum niteliği, çimlenme yatağı, nemin sürekliliği ve kayıp etkenleriyle ilişkilidir. Çimlenme, fidenin sonraki dönemde yaşamasıyla aynı sonuç değildir. Türün çimlenme özellikleri hazırlık kararını etkiler.
Özgün hesap görevi
1.000 tohumun %60’ı çıkıyor ve çıkanların %50’si izleme sonuna ulaşıyor olsun. İki oran farklı gruplara aittir: 600 çıkıştan 300 yaşayan birey kalır. Aşağıdaki atölyede bir oranı sabit tutup diğerini değiştir.
Ekim yoluyla ağaçlandırma · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
Tohumdan yaşayan bireye
Özgün öğretim modeli: 1.000 tohum × çıkış/100 × çıkanlarda yaşama/100. Başlangıçta 600 çıkış ve 300 yaşayan birey. Sabit oranlar ve homojen koşullar varsayılır; saha tahmini değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
300. Önce 600 çıkış; sonra bunun yarısı 300 yaşayan birey.
Çözümü göster
Sonraki dönemde kayıp olabilir. Çıkış ve sonraki yaşama ayrı aşamalardır.
Tartışın: Atölye sonucu saha garantisi midir?
Hayır. Sabit oranlı, homojen koşullu bir aritmetik örnektir; gerçek değişkenliği içermez.
BÖLÜM 08 / 12
Fidan kalitesi ve dikim öncesi hazırlık
Kaliteyi yalnız boyla değerlendirme.
Temel kaynak · Sunu 6 · PDF s. 9–10, 40–56, 65–68 ↗
Kalitenin bileşenleri
Fidan kalitesi; morfolojik, fizyolojik ve genetik özelliklerle değerlendirilir. Kök–gövde dengesi, canlılık ve köken uyumu birlikte ele alınır. Çıplak köklü ve kaplı materyalin hazırlanması ve korunması farklı gereksinimler taşır.
Nakil bir süreçtir
Fidanlıkta uygun olan materyal, söküm, depolama veya taşıma sırasında zarar görebilir. Köklerin nem kaybından korunması ve dikime kadar uygun koşullarda tutulması önemlidir. Etiket ve parti bilgisi izlenebilirliği destekler.
Fidan kalitesi ve dikim öncesi hazırlık · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Hayır, diğer kalite özellikleri de gerekir. Boy tek başına kaliteyi açıklamaz.
Çözümü göster
Materyalin parti ve köken bilgisi. İzlenebilirlik, materyalle saha arasındaki bağlantıyı korur.
Tartışın: Aynı partide kuruyan kökler görülürse ne kaydedersin?
Zararın yayılışı, taşıma ve bekleme koşulları ile materyalin durumu kayıt altına alınır; neden araştırılır.
BÖLÜM 09 / 12
Dikim yöntemi ve uygulama kalitesi
Yöntem, materyal ve toprak birbirine uysun.
Temel kaynak · Sunu 7 · PDF s. 5–21, 48–61, 74–86 ↗
Yöntem seçimi
Yarma ve çukur dikimi gibi yöntemler, toprakla fidanın kök özelliklerine göre değerlendirilir. Kaplı veya çıplak köklü materyal kullanılması seçimi etkiler. Köklerin kıvrılması ve kök çevresinde boşluk kalması istenmeyen uygulama örnekleridir.
Özgün kontrol kartı
Bir gözlemci, dikimden sonra rastgele seçilmiş birkaç noktada kök yerleşimini ve toprak temasını inceliyor. “Hızlı çalışıldı” ifadesi yerine gözlenen kusurları ve tekrar eden örüntüleri kaydediyor. İş hızı ile işlem kalitesini ayrı değerlendir.
Dikim yöntemi ve uygulama kalitesi · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Toprak ve fidan özelliklerine. Materyal ile yetişme ortamı birlikte değerlendirilir.
Çözümü göster
İşlem kalitesi sorunu. Kök yerleşimi uygulama kontrolünün parçasıdır.
Tartışın: Günlük dikim adedi kaliteyi açıklar mı?
İş miktarını gösterir. Kalite ve sonraki yaşama ayrı gözlemler gerektirir.
BÖLÜM 10 / 12
Aralık–mesafe ve fidan hesabı
Hesaplanan yoğunlukla arazi önerisini ayır.
Temel kaynak · Sunu 7 · PDF s. 2–5 ↗
Yoğunluk bir kararın sonucudur
Dikim aralıkları; amaç, tür, saha, materyal ve çalışma yönteminden etkilenir. Dikilecek sayı, bu kararların ardından hesaplanır. Tek bir aralık bütün tür ve alanlar için uygun kabul edilemez.
Özgün geometrik model
Dikdörtgen düzende teorik yoğunluk 10.000 / (sıra arası × sıra üzeri) ile bulunur. İki aralık metre ise sonuç hektar başına dikim yeridir. Net alan kullanılır; kenar kayıpları ve düzensiz sınırlar bu basit modelde yoktur.
Aralık–mesafe ve fidan hesabı · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
Aralıkları değiştir, yoğunluğu gör
Dikdörtgen düzen: yoğunluk = 10.000/(sıra arası × sıra üzeri); teorik yer sayısı = yoğunluk × net alan. 10 ha ve 2×2 m için 25.000 yer. Kenar, yol ve düzensiz sınır kayıpları yoktur; gerçek uygulama veya sipariş adedi değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
2.500/ha. 10.000 / 4 = 2.500 dikim yeri/ha.
Çözümü göster
Net dikim alanından ayrılır. Bu model dikim yapılacak net alan içindir.
Tartışın: Hesap sonucu doğrudan sipariş adedi olur mu?
Saha yerleşimi, materyal planı ve gerekçeli yedek ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.
BÖLÜM 11 / 12
Eğimli arazide teraslar
Suyun tutulması ile uzaklaştırılması farklı amaçlardır.
Temel kaynak · Sunu 8 · PDF s. 16–36, 45–56, 86–89 ↗
Terasın işlevi
Teraslar yamaçtaki yüzeysel akış ve toprak taşınmasıyla ilişkili tesislerdir. Kurak koşullarda suyu tutma ve sızdırma; yağışlı koşullarda fazla suyu uygun biçimde uzaklaştırma amacı öne çıkabilir. Boyutlar ve aralıklar eğim kadar yağış ve toprak duyarlılığıyla da ilişkilidir.
Özgün kesit okuma görevi
Bir şemada suyun girişini, tutulduğu bölümü ve varsa çıkışını işaretle. Yalnız “eğimli saha” ifadesinden tek bir teras biçimi seçme. Suyun nereye gittiğini açıklayamıyorsan tasarım gerekçesi tamamlanmamıştır.
Eğimli arazide teraslar · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
Hayır; yağış ve toprak da gerekir. Teras tasarımı birden fazla saha özelliğine bağlıdır.
Çözümü göster
Su tutma ve sızdırma. Tutucu işlevin uygunluğu saha koşullarıyla birlikte değerlendirilir.
Tartışın: Aynı şema her yamaca kopyalanabilir mi?
Hayır. Toprak, yağış, drenaj ve arazi farklılıkları yeniden değerlendirilir.
BÖLÜM 12 / 12
Kurak alanlar, özel amaçlar ve izleme
Dikim gününden sonraki yılları da planla.
Temel kaynak · Sunu 9 · PDF s. 4–7, 13–16, 30–40, 44–53 ↗
Koşula göre amaç
Kurak alanlarda su sınırlaması, uygun materyal ve bakım önem kazanır. Hızlı büyüyen tür plantasyonları üretim amacıyla; erozyon kontrolü, rüzgâr perdeleri ve kumul çalışmaları farklı koruma amaçlarıyla ele alınır. Aynı teknik paket her amaca taşınmaz.
İzleme görevi
Başlangıçta tutan fidanlar sonraki kurak dönemde kaybedilebilir. İzlemenin zamanı ve sayım kapsamı belirtilmelidir. Özgün örnek: 400 işaretli fidandan 320’si belirlenen sayım gününde yaşıyorsa bu grubun gözlenen yaşama oranı %80’dir; tüm sahanın garantisi değildir.
Kurak alanlar, özel amaçlar ve izleme · keşif kartları
Bir kart seçerek açıklamasını keşfedin.
Özgün kavram etkinliği · Kartlar bir sıralama veya uygunluk puanı değildir.
Sayım günündeki yaşama oranı
Gözlenen oran = yaşayan / başlangıç × 100. 320/400=%80. Pay ve payda aynı tanımlı gruba aittir; sayım tarihi ayrıca kaydedilmelidir. Örnek grup tüm sahanın ya da gelecek yılın garantisi değildir.
KENDİNİ DENE
Bölüm sonu soruları
Çözümü göster
%80. 320 / 400 × 100 = %80.
Çözümü göster
Sonraki yıllardaki yaşama oranını. İlerleyen dönemlerin koşulları ve bakım sonuçları ayrıca izlenir.
Tartışın: Yaşama oranı düşükse yalnız tamamlama yeterli midir?
Önce kayıpların nedeni incelenir. Aynı sorun çözülmeden tekrarlanan işlem aynı kayba yol açabilir.
ÖĞRENME OYUNU / 6 GÖREV
Ağaçlandırma proje masası
Altı senaryoda bir karar ver. Her seçimden sonra gerekçeyi oku, ilgili bölüme dön ve bilgini pekiştir.
Özgün öğretim senaryoları · Her doğru yanıt 10 puan. Bir uygulama veya resmi karar sistemi değildir.
Her görev 10 puan.
Oyun için JavaScript gerekir.
KAYNAKÇA VE OKUMA REHBERİ
Bilginin izini takip edin.
KTÜ ders sayfasındaki Deniz Güney sunu dizisinin özgün öğrenme uyarlamasıdır. Kaynaklardaki dönemsel istatistikler güncel veri olarak aktarılmamıştır. Hesaplar öğretim örneğidir; saha projesi yerine geçmez.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 1 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 2 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 3 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 4 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 5 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 6 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 7 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 8 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
- Güney, D. (2019–2020 Bahar Dönemi). Ağaçlandırma Tekniği · Sunu 9 ↗. KTÜ Orman Fakültesi.
İnceleme tarihi: 28 Eylül 2026. PDF sayfaları dosyanın ilk sayfasından başlayarak sayılmıştır. Her bölümde ilgili sunu ve sayfa aralığı belirtilir. Sunu kapaklarındaki dönem bilgisi esas alınmıştır. Kaynak sayfada Ali Ömer Üçler notları da bulunur; bu uyarlamanın temel dizisi Deniz Güney’in Sunu 1–9 notlarıdır.
Metinler, şema, sorular, örnek hesaplar ve oyun Forester için hazırlanmıştır; üniversitenin resmî ders yayını değildir. Özgün PDF dosyaları kaynak bağlantılarından açılır; site paketinde yeniden yayımlanmaz.
Öğrenme araçlarının kapsamı
Sayısal örnekler kurgusaldır; formül, birim ve varsayımları araçların altında açıklanır. İlerleme yalnız bu tarayıcıda saklanır. Ders Türkçedir. Yazdır düğmesi bütün bölümleri ve çözümleri yazdırılabilir biçimde açar.