2024 · MGM
1991–2020 ortalamasından +1,7 °CORMAN · İKLİM · VERİDeğişen iklimi
Değişen iklimi
verilerle okuyun.
Türkiye'nin sıcaklık göstergelerini ve orman yangınlarını keşfedin. Yılları karşılaştırın, illeri inceleyin, verinin arkasındaki bilimi öğrenin.
Verileri keşfet ↓ Kaynaklar ve yöntem2024 · WMO · ±0,13 °C
1850–1900 dönemine göreTürkiye · 2024
OGM · Tablo 2.13Türkiye · 2024
OGM · Tablo 2.1201 / SICAKLIK
MGM · 2024 ↗Bir yıl, iki farklı referans
Türkiye yıllık ortalama sıcaklığı
1991–2020
13,9 °C
2024
15,6 °C
Çubuklar 0–20 °C ölçeğindedir. Fark: +1,7 °C.
Referans dönemi neden önemli?
Türkiye göstergesi 1991–2020, küresel gösterge 1850–1900 dönemiyle karşılaştırılır. Farklı coğrafya ve referans dönemlerine ait bu iki fark doğrudan kıyaslanamaz.
Tek bir yılın küresel olarak 1,5 °C üzerinde olması, Paris Anlaşması'nın uzun dönemli sıcaklık eşiğinin aşıldığı anlamına gelmez.
WMO · değerlendirme02 / ZAMAN SERİSİ
CSV indir ↓Yangın sayısı ve yanan alan
Türkiye · 2004–2024 · OGM ulusal toplamları
Grafik sıfırdan başlar. Sayı ve alan farklı birimlerdir; aynı eksende birleştirilmez. Yangın başına alan, toplam alanın yangın sayısına bölünmesiyle hesaplanır.
Yıllık veri tablosunu aç
| Yıl | Yangın sayısı | Yanan alan (ha) | Yangın başına alan (ha) |
|---|---|---|---|
| 2024 | 3.797 | 27.485,00 | 7,24 |
| 2023 | 2.579 | 15.520,00 | 6,02 |
| 2022 | 2.160 | 12.799,00 | 5,93 |
| 2021 | 2.793 | 139.503,00 | 49,95 |
| 2020 | 3.399 | 20.971,00 | 6,17 |
| 2019 | 2.688 | 11.332,00 | 4,22 |
| 2018 | 2.167 | 5.644,00 | 2,60 |
| 2017 | 2.411 | 11.993,00 | 4,97 |
| 2016 | 3.188 | 9.156,00 | 2,87 |
| 2015 | 2.150 | 3.219,00 | 1,50 |
| 2014 | 2.149 | 3.117,00 | 1,45 |
| 2013 | 3.755 | 11.456,49 | 3,05 |
| 2012 | 2.450 | 10.454,64 | 4,27 |
| 2011 | 1.954 | 3.612,00 | 1,85 |
| 2010 | 1.861 | 3.317,00 | 1,78 |
| 2009 | 1.792 | 4.678,10 | 2,61 |
| 2008 | 2.135 | 29.749,00 | 13,93 |
| 2007 | 2.829 | 11.664,62 | 4,12 |
| 2006 | 2.227 | 7.761,30 | 3,49 |
| 2005 | 1.530 | 2.820,82 | 1,84 |
| 2004 | 1.762 | 4.876,00 | 2,77 |
Veriyi yorumlayın
2021 yılında 2.793 yangında 139.503 hektar, 2024 yılında 3.797 yangında 27.485 hektar alan yanmıştır. Daha fazla yangın, her zaman daha fazla yanan alan demek değildir.
Bu seri tek başına iklim değişikliğine nedensel atıf yapmaz. Hava koşulları, tutuşma nedenleri, bitki örtüsü ve müdahale koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
OGM · Tablolar 2.12 ve 2.1303 / YEREL ÖLÇEK
CSV indir ↓81 ilde orman yangınları
2024 · İl sınırlarına göre kayıtlar
Yanan alana göre ilk 8 il
Manisa
4.803 ha
İzmir
4.378 ha
Bolu
3.615 ha
Aydın
1.765 ha
Çanakkale
1.706 ha
Muğla
1.698 ha
Uşak
1.474 ha
Denizli
1.181 ha
Sıralama mutlak alana göredir; illerin orman büyüklüğüne oranlanmış bir risk sıralaması değildir.
| İl | Yangın sayısı | Yanan alan (ha) |
|---|---|---|
| Yozgat | 12 | 46 |
| İstanbul | 76 | 21 |
| Zonguldak | 12 | 8 |
| Tekirdağ | 20 | 7 |
| Karabük | 44 | 135 |
| Edirne | 46 | 497 |
| Bartın | 9 | 2 |
| Kırklareli | 24 | 80 |
| Kastamonu | 80 | 76 |
| Balıkesir | 102 | 260 |
| Çankırı | 19 | 132 |
| Çanakkale | 124 | 1.706 |
| Sinop | 41 | 66 |
| İzmir | 196 | 4.378 |
| Samsun | 55 | 31 |
| Aydın | 81 | 1.765 |
| Tokat | 54 | 111 |
| Denizli | 79 | 1.181 |
| Çorum | 49 | 80 |
| Muğla | 296 | 1.698 |
| Amasya | 25 | 24 |
| Manisa | 205 | 4.803 |
| Trabzon | 49 | 57 |
| Afyonkarahisar | 31 | 167 |
| Ordu | 58 | 65 |
| Kütahya | 115 | 121 |
| Giresun | 34 | 28 |
| Uşak | 45 | 1.474 |
| Rize | 16 | 27 |
| Bursa | 90 | 674 |
| Artvin | 18 | 3 |
| Eskişehir | 36 | 11 |
| Gümüşhane | 6 | 3 |
| Bilecik | 22 | 30 |
| Erzurum | 3 | 2 |
| Kocaeli | 22 | 27 |
| Erzincan | 2 | — |
| Sakarya | 51 | 33 |
| Bayburt | — | — |
| Düzce | 10 | 3 |
| Ağrı | — | — |
| Bolu | 46 | 3.615 |
| Kars | 1 | — |
| Yalova | 8 | 30 |
| Iğdır | — | — |
| Ankara | 53 | 113 |
| Ardahan | 1 | — |
| Konya | 30 | 32 |
| Malatya | 15 | 107 |
| Karaman | 11 | 20 |
| Elazığ | 35 | 155 |
| Antalya | 276 | 339 |
| Bingöl | 65 | 113 |
| Isparta | 39 | 24 |
| Tunceli | 14 | 78 |
| Burdur | 33 | 19 |
| Van | 3 | 1 |
| Adana | 104 | 114 |
| Muş | 8 | 16 |
| Mersin | 107 | 69 |
| Bitlis | 16 | 208 |
| Hatay | 40 | 269 |
| Hakkari | 15 | 53 |
| Kahramanmaraş | 182 | 844 |
| Gaziantep | 55 | 150 |
| Osmaniye | 29 | 9 |
| Adıyaman | 56 | 89 |
| Kırıkkale | — | — |
| Kilis | 9 | 19 |
| Aksaray | 4 | 11 |
| Şanlıurfa | 21 | 83 |
| Niğde | 5 | 3 |
| Diyarbakır | 80 | 377 |
| Nevşehir | 4 | 25 |
| Mardin | 58 | 186 |
| Kırşehir | 4 | 8 |
| Batman | 19 | 58 |
| Kayseri | 22 | 85 |
| Şırnak | 10 | 3 |
| Sivas | 33 | 82 |
| Siirt | 29 | 246 |
— işareti kaynakta “-” olarak verilen hücreleri gösterir; sıfıra dönüştürülmemiştir. CSV dosyasında bu hücreler boştur. İl alanları kaynakta tam hektar olarak yayımlanmıştır.
OGM · veri kaynağıOrmanlar iklimin neresinde?
Karbon stoku
Ağaçlarda, ölü örtüde ve toprakta belirli bir anda depolanan karbon miktarıdır. Odun hacmi (m³), karbon kütlesiyle aynı gösterge değildir.
Karbon yutağı
Bir ekosistem, belirli bir dönemde atmosfere verdiğinden fazla karbon alıyorsa net yutaktır. Stok birikimi ile yıllık karbon akışı farklı kavramlardır.
Dayanıklılık
Kuraklık, sıcaklık ve yangınlar orman sağlığını ve karbon depolarını etkileyebilir. Ekosistemlerin korunması ve restorasyonu uyuma katkı sağlar.
| Baskı | İzlenecek gösterge | Yönetim yaklaşımı |
|---|---|---|
| Kuraklık | Toprak nemi, taç sağlığı ve büyüme | Yetişme ortamına uygun türler ve toprak koruma |
| Yangın | Hava koşulları, yakıt durumu ve tutuşma kayıtları | Önleme, erken uyarı ve ekolojik restorasyon |
| Habitat kaybı | Parçalanma ve tür çeşitliliği | Habitat bağlantıları ve doğal ekosistemleri koruma |
Eğitim amaçlı çerçevedir; uygulamalar yerel ekolojik koşullar ve uzman değerlendirmesiyle belirlenmelidir.
Sınıfta tartışın: Hangi yılın etkisi daha büyüktü?
2021 ve 2024 yıllarını seçin. Yangın sayısını, toplam alanı ve yangın başına alanı karşılaştırın. Tek bir göstergeyle değerlendirme yapmak hangi bilgileri kaybettirir?
Kaynağı açık, dönemi belli
Veri kesiti: 2024. Kaynak kontrolü: 23 Eylül 2026. Grafikler gözlemlere dayanır; gelecek senaryosu veya canlı yangın uyarısı içermez.
- Orman Genel Müdürlüğü · Resmî İstatistikler
2024 çalışma kitapları: Tablo 2.12 (2004–2024 yanan alan), Tablo 2.13 (2004–2024 yangın sayısı), Tablo 2.14 (2024 il dağılımı). Ulusal seri, çalışma kitaplarının “Toplam-Total” satırından alınmıştır.
OGM kaynak sayfası ↗ - Meteoroloji Genel Müdürlüğü · 2024 Yılı İklim Değerlendirmesi
Türkiye yıllık ortalama sıcaklığı ve 1991–2020 referansı; sıcaklık bölümü.
MGM raporu (PDF) ↗ - World Meteorological Organization · State of the Global Climate 2024
Küresel sıcaklık farkı ve belirsizlik aralığı; 1850–1900 referansı. Yıllık eşik ile uzun dönemli ısınma ayrımı.
WMO raporu ↗ - IPCC · AR6 · Working Group II · Chapter 2 (2022)
Karasal ekosistemler, karbon döngüsü, iklim etkileri ve uyum. Öğrenme notları bu bilimsel çerçeveye dayalı eğitim özetidir.
IPCC bölümünü oku ↗
Hesaplama ve veri notları
Yıllık değişim = (seçili yıl / önceki yıl − 1) × 100. Yangın başına alan = toplam yanan alan / yangın sayısı. Görüntülenen değerler yuvarlanabilir; CSV ulusal alan verisinin kaynak hassasiyetini korur. Kaynak dosya adları, çalışma sayfaları ve SHA-256 özetleri JSON dosyasında bulunur.
Kaynak bilgileriyle JSON indir ↓