EKOSİSTEM · BİYOÇEŞİTLİLİK · YAŞAM

Bir orman.
Binlerce bağ.

Yaprakların üzerinde, gövdelerin içinde, toprağın derinliklerinde… Orman, birbirine bağlı yaşamların ortak evidir. Bu dünyayı verilerle ve katman katman keşfedin.

Türkiye: OGM 2024 · Dünya: FAO 2025

Güneş ışığı, ağaçlar, su ve köklerle birbirine bağlı bir orman ekosistemi; şematik çizimTOPRAKTAN GÖKYÜZÜNE, TEK BİR SİSTEMYAŞAYAN BİR BÜTÜN ◎
TÜRKİYE’NİN ORMANLARI23,36 milyon ha

Ağaç türü gruplarının toplam alanı

OGM · 2024 ↗
DÜNYANIN ORMANLARI4,14 milyar ha

Küresel kara alanının yaklaşık %32’si

FAO · 2025 ↗
KORUMA ALTINDA≈ %20

Dünya ormanlarının korunan alanlardaki payı

FAO · 2025 ↗

01 / TÜRKİYE’NİN ORMAN DOKUSU

Her ağaç, farklı bir yaşam alanı.

2024 · OGM

Meşeden kızılçama, kayından sedire: orman alanımızın ağaç türü gruplarına göre dağılımını inceleyin. Alan büyüklüğü, tür zenginliği veya ağaç sayısı anlamına gelmez.

Alanı en büyük 8 ağaç türü grubu · hektar (ha)

Meşe grubu, toplam orman alanının %29,64’ünü oluşturur.

19 ağaç türü grubunun tüm verilerini incele
OGM Tablo 4.1 · 2024 · Alanlar hektar cinsindedir
Ağaç türü grubuToplamNormal kapalıBoşluklu kapalı
Meşe6.924.8862.856.0514.068.835
Kızılçam5.244.7083.561.9171.682.791
Karaçam4.119.1052.810.2861.308.819
Kayın1.877.1111.641.872235.239
Ardıç1.590.151469.6011.120.550
Sarıçam1.407.090922.778484.312
Göknar512.204402.165110.039
Sedir580.515331.893248.622
Ladin350.474277.09473.380
Fıstıkçamı160.344140.18420.160
Kızılağaç143.937110.96132.976
Kestane73.61059.57914.031
Gürgen54.61144.8149.797
Sahilçamı62.60156.2666.335
Kavak51.87127.37524.496
Fındık11.61310.913700
Defne12.9286.3416.587
Dişbudak11.7939.8041.989
Diğer türler173.53273.70499.828
Toplam23.363.08413.813.5989.549.486
Verileri CSV olarak indir ↓

02 / BİYOÇEŞİTLİLİK

Ağaçlardan
çok daha fazlası.

Ormanlar, dünyadaki amfibi, kuş ve memeli türlerinin büyük bir bölümüne yaşam alanı sağlar. Bir habitatı korumak, onun içindeki ilişkileri de korumaktır.

FAO / UNEP raporunu incele ↗

Ormanların yaşam alanı sağladığı türlerin payı

Amfibiler%80
Kuşlar%75
Memeliler%68

Küresel tahminler; Türkiye’ye ait değildir. FAO/UNEP 2020 raporunda aktarılan 2009 referansına dayanır. Tehdit altındaki türlerin oranını göstermez; gruplar birbiriyle toplanmaz.

03 / KÜRESEL BAKIŞ

Kayıp yavaşlıyor. Baskı sürüyor.

FAO · FRA 2025

Dünya ormanlarının geleceğini iki ayrı gösterge anlatır: ormansızlaşma, ormanın başka bir arazi kullanımına dönüşmesidir; net alan kaybı ise orman alanındaki kayıp ve kazanımların bilançosudur.

Yıllık net orman alanı kaybı

Milyon hektar / yıl · dönem ortalaması

1990–200010,70
2015–20254,12

Yıllık ormansızlaşma

Milyon hektar / yıl · dönem ortalaması

1990–200017,60
2015–202510,90

Net kayıp azalmış olsa da orman alanı kaybı devam ediyor. Yeni orman alanları, eski ormanların habitat özelliklerini ve ekolojik ilişkilerini hemen yerine koyamaz.

Türkiye’nin 2024 OGM verileri ile FAO’nun 2025 küresel verileri farklı dönem ve tanımlara dayanır; doğrudan ülke sıralaması oluşturmak için kullanılmamıştır.

04 / YAŞAM KATMANLARI

Bir ormanın içine bakın.

Işığı yakalayan taçtan besin maddelerini döngüye geri katan toprağa: her katmanın bir rolü var.

Taç katmanı: ışığın yaşama dönüştüğü yer

Yapraklar fotosentezle organik madde üretir. Dallar ve taçlar kuşlara, böceklere ve başka canlılara barınma ve beslenme alanları sunar.

Keşif ipucu: Aynı ağacın güneş alan ve gölgede kalan yapraklarını karşılaştırın.

Alt örtü: küçük ölçekte büyük çeşitlilik

Çalılar, genç ağaçlar ve otsu bitkiler ışık ve nem koşullarına göre farklılaşır. Çiçekler, meyveler ve tohumlar birçok canlının besin ağının parçasıdır.

Keşif ipucu: Patikadan ayrılmadan farklı yaprak biçimlerini gözlemleyin.

Toprak: görünmeyen yaşamın dünyası

Mantarlar, bakteriler ve toprak canlıları organik maddenin ayrışmasına katkı sağlar. Besin maddeleri yeniden döngüye katılır; kökler suyu ve mineralleri alır.

Keşif ipucu: Dökülmüş yaprakların farklı ayrışma aşamalarını yerlerini bozmadan inceleyin.

Su: katmanları birbirine bağlayan akış

Yağışın bir bölümü yapraklarda tutulur, bir bölümü toprağa ulaşır. Toprak yapısı, bitki örtüsü ve eğim; suyun sızmasını ve yüzey akışını etkiler. Ormanların su üzerindeki etkisi yerel koşullara bağlıdır.

Keşif ipucu: Yağıştan sonra açık toprak ile yaprak örtüsünün nemini gözlemleyin.

Şematik öğrenme modeli; katmanlar keskin sınırlarla ayrılmaz. Kaynak: FAO/UNEP, SOFO 2020.

Yaşam alanı

Farklı yaşlardaki ağaçlar, oyuklar ve ölü odun; farklı canlılar için farklı yaşam olanakları sunar.

Toprak ve su

Bitki örtüsü ve kökler, toprağın korunmasına ve su döngüsünün düzenlenmesine katkı sağlar.

Karbon döngüsü

Ağaçlar ve toprak karbon depolar. Yangın, kuraklık ve arazi kullanımı bu depoları etkileyebilir.

İklim sayfasını keşfet ↗

AÇIK VERİ · ŞEFFAF KAYNAKLAR

Her sayının bir kaynağı var.

Kaynak kontrolü: 24 Eylül 2026. Bu sayfa canlı izleme sistemi değildir; her göstergenin dönemi yanında belirtilmiştir.

  1. OGM — Resmî Ormancılık İstatistikleri ↗

    Tablo 4.1, 2024: ağaç türü gruplarına göre alan; 19 grup ve toplam satırı. Çalışma sayfası: “2024”. Yerel kaynak dosyası ve SHA-256 özeti JSON içinde yer alır.

  2. FAO — Global Forest Resources Assessment 2025 ↗

    Küresel orman alanı, korunan alan payı ve dönemsel kayıp göstergeleri. Koruma statüsü, tek başına korumanın etkinliğini ölçmez.

  3. FAO / UNEP — The State of the World’s Forests 2020 ↗

    Orman habitatları ve ekosistem ilişkileri. Tür grubu oranları, raporda atıf yapılan 2009 referansından aktarılmıştır; 2026 sayımı değildir.

Forester Ai
Merhaba! Ben Forester Ai. Ormancılık, ekoloji ve doğa ile ilgili sorularınızı yanıtlamak için buradayım. Size nasıl yardımcı olabilirim? 🌲